ศาลเจ้าที่ (ศาลตายาย)

 

ศาลเจ้าที่ (ศาลตายาย)

      เจ้าที่กับบทบาทกับคนไทย

เป็นอีกหนึ่งความเชื่อที่อยู่คู่กับหลายชนชาติมาอย่างยาวนาน เช่นเดียวกับในประเทศไทยที่ไม่ใช่แค่เพียงคนไทยแท้ หรือคนไทยเชื้อสายจีน มักจะมีศาลเจ้าที่ไว้ช่วยปกปักรักษาบ้านเรือนให้ปลอดภัยจากภยันอันตรายอยู่เสมอ ด้วยความเชื่อที่ว่า ศาลเจ้าที่ คือเรือนเล็กที่สร้างไว้เพื่ออัญเชิญวิญญาณเจ้าที่เจ้าทางที่เป็นเจ้าของดั้งเดิม หรือมีความผูกพันกับพื้นที่มาช่วยปกป้องดูแลบ้านเรือน ซึ่งตามความเชื่อแบ่งเป็นเจ้าที่แท้ ที่เป็นวิญญาณของเจ้าของแผ่นดินทั้งเดิม หรือบรรพบุรุษในแผ่นดินนั้นที่มีความรักมีความผูกพันและหวงแหนที่ดินเดิมจนไม่ยอมไปเกิดใหม่ จึงคอยปกปักรักษาพื้นที่ของตนเอง และเจ้าที่จร เป็นวิญญาณเร่ร่อนอยู่รอบ ๆ ศาลไม่ได้มีความรักความผูกพันในตัวของผืนดินแห่งนั้น

                ตามความเชื่อของไทย ศาลเจ้าที่ หรือศาลตายาย ถือเป็นเหมือนกับผู้ใหญ่ในบ้านที่คอยดูแลปกป้องแผ่นดินนั้นให้ปลอดภัยจากภยันอันตรายต่าง ๆ  โดยทั่วไปศาลของตายายจะมีความสูงเพียงครึ่งหนึ่งของศาลพระภูมิ  และมีฐานเล็กกว่าศาลของพระภูมิ มักจะตั้งอยู่คู่กัน เวลาไหว้สักการะก็จะไหว้ควบคู่กันทั้งสองศาล ปัจจุบันศาลเจ้าที่ของไทยมีหลากรูปแบบตามความต้องการ เช่นเป็นเรือนไม้แบบบ้านหลังเล็ก หรือเป็นเรือนปูนสีเข้ากันกันกับศาลพระภูมิ หรือออกแบบมาให้เป็นบ้านหลังเล็ก ๆ ที่มีรูปแบบเหมือนกับตัวบ้าน เพื่อความสวยงามอีกด้วย

                ส่วนความเชื่อของจีน ศาลเจ้าที่ หรือ ตี้จูเอี้ย ในบ้านของคนไทยเชื้อสายจีนที่ยังยึดถือปฏิบัติกันมาจากรุ่นสู่รุ่น ศาลเจ้าที่ของจีนส่วนมากมักเป็นศาลสีแดง ด้วยความเชื่อที่ว่าเจ้าที่ถือเป็นธาตุไฟ ตั้งบนพื้นส่วนใหญ่มักวางบนหันหน้าออกมาทางประตูบ้าน แม้ว่าในปัจจุบันจะมีศาลในรูปแบบอื่นเช่นเป็นหินอ่อน หรือแบบสีเนื้อไม้ก็ตาม

                แต่ไม่ว่าจะเป็นศาลเจ้าที่ในรูปแบบใด การแสดงความเคารพต่อเจ้าของพื้นที่ดั้งเดิม ถือเป็นสิ่งที่ทุกบ้านควรกระทำ ทั้งนี้เพื่อความเจริญรุ่งเรือง และความสงบสุขปลอดภัยของบ้านที่อยู่อาศัยนั่นเอง